Pascal Gunsch

Mag alles wat kan?

Onlangs hoorde ik er weer iemand over. Het ‘schandaal’ dat vaccineren heet. Voor mij is het een van de belangrijkste wetenschappelijke ontdekkingen, die tot op heden heeft gezorgd voor de uitroeiing van één ernstige ziekte, de pokken, en bijna van een tweede, polio. Maar voor anderen is het een groot kwaad. Vaccinaties zijn verboden door de godsdienst, ze veroorzaken autisme of een andere aandoening, ze zijn het toonbeeld van de monopolie van de farmaceutische bedrijven, enzovoorts. Toch is het feit dat jaarlijks 1,5 miljoen kinderen sterven, terwijl ze door vaccinatie gered hadden kunnen worden. En dat er geen goede aanwijzingen zijn dat ze autisme veroorzaken.

Dit voorbeeld geeft goed aan dat ondanks dat wetenschappers levensreddende ontdekkingen doen, deze ontdekkingen waardeloos zijn als ze niet door de maatschappij geaccepteerd worden. Vooral op het gebied van gezondheid vinden nog veel ontwikkelingen plaats, onder andere met stamceltherapie en nanomedicijnen. Steeds vaker zullen wetenschappers bij ontdekkingen tegen weerstand vanuit de maatschappij oplopen.

Een ander voorbeeld hiervan is de weerstand tegen genetische manipulatie. Een stap richting de oplossing van het wereld honger probleem zou het gebruik van betere gewassen zijn. Gewassen die meer voedsel opbrengen, sneller groeien, in extremere omstandigheden kunnen overleven. Dit soort gewassen kunnen makkelijk gemaakt worden met genetische manipulatie. Echter is het horen van deze twee woorden voor veel mensen gelijk aan het horen van een loeiend alarm. Ook al hebben wetenschappers meerdere malen geprobeerd met goed opgezette onderzoeken dit vooroordeel te weerleggen, is tot nu toe nog niet gelukt.

Maar niet alle afkeur van wetenschappelijke ontdekkingen is onterecht. Ik zou niet willen leven in een wereld waar genetische tests bepalen of je wel of niet geboren mag worden. Maar niet alleen eugenetica, maar ook van ontdekkingen op het gebied van bijvoorbeeld atoomwapens is het niet wenselijk dat deze doorgevoerd worden.

Het zal steeds meer de taak van de wetenschapper zijn om aan te tonen dat zijn ontdekkingen van waarde zijn, en steeds minder om de ontdekkingen zelf te doen. Wetenschappers hebben daarbij niet alleen verstand nodig van hun vakgebied, maar ook van de ethiek en de heersende normen en waarden. Niet alleen meer het ontdekken van feiten maar ook het bekijken of deze op maatschappelijk gebied acceptabel zijn of geaccepteerd kunnen worden is een van de kenmerken van wetenschap 2.0.

Het origineel is te vinden op http://blokvijf.nl/2015/blog/mag-alles-wat-kan.

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out /  Change )

Google photo

You are commenting using your Google account. Log Out /  Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out /  Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out /  Change )

Connecting to %s